» İç Denetim Birim Yönergesi

AFYON KOCATEPE  ÜNİVERSİTESİ REKTÖRLÜĞÜ
İÇ DENETİM BİRİM YÖNERGESİ

BİRİNCİ BÖLÜM
Genel Hükümler

 

Amaç ve kapsam 
MADDE 1 – (1) Bu Yönergenin amacı,  Afyon Kocatepe Üniversitesi İç Denetim Biriminin işleyişi ile iç denetçilerin ve Üst Yöneticinin iç denetime ilişkin görev, yetki ve sorumluluklarına yönelik esas ve usulleri düzenlemektir.
(2) Bu yönerge, iç denetim faaliyetlerini, iç denetçileri ve denetlenen birimleri kapsar.
(3) İç denetim birim yönergesi, mesleğe girişte iç denetçi ve Üst Yönetici tarafından okunup imzalanır ve İç Denetim Biriminde saklanır.

Hukuki dayanak 
MADDE 2 – (1) Bu Yönerge İç Denetçilerin Çalışma Usul ve Esasları Hakkında Yönetmeliğin 13 üncü maddesi ve İç Denetim Koordinasyon Kurulunca yayımlanan Kamu İç Denetim Birim Yönergesi esas alınarak hazırlanmıştır.

Tanımlar 
MADDE 3 – (1) Bu Yönergede geçen;
a) Kanun : 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununu,
b) Yönetmelik : İç Denetçilerin Çalışma Usul ve Esasları Hakkında Yönetmeliği,
c) Yönerge : Bu Yönergeyi, 
ç) Kurul : İç Denetim Koordinasyon Kurulunu,
d) Üst Yönetici : Afyon Kocatepe Üniversitesi Rektörünü,
e) İç Denetim : Afyon Kocatepe Üniversitesi Rektörlüğünün çalışmalarına değer katmak ve geliştirmek için kaynakların ekonomiklik, etkililik ve verimlilik esaslarına göre yönetilip yönetilmediğini değerlendirmek ve rehberlik yapmak amacıyla yapılan bağımsız, nesnel güvence sağlama ve danışmanlık faaliyetini, 
f) İç Denetçi : Bu Yönerge ve ilgili mevzuat çerçevesinde iç denetim faaliyetlerini gerçekleştirmekle sorumlu, İç Denetim Birimi Yöneticisi/koordinasyondan sorumlu iç denetçi ve her düzeyde sertifika sahibi iç denetçileri,
g) Koordinasyondan Sorumlu İç Denetçi : Üst Yönetici tarafından görevlendirilen iç denetçiyi,
ğ) İç Denetim Birimi: İç Denetim Birimi Yöneticisi/koordinasyondan sorumlu iç denetçi ve iç denetçiler ile ihtiyaca göre diğer personelden oluşan organizasyonu,
h) İdare :Afyon Kocatepe Üniversitesi Rektörlüğünü,
ifade eder.

İKİNCİ BÖLÜM 
İç Denetimin Amacı, Kapsamı ve Standartları

İç denetimin amacı
MADDE 4 – (1) İç denetim faaliyeti; İdarenin, faaliyetlerinin amaç ve politikalara, kalkınma planına, programlara, stratejik planlara, performans programlarına ve mevzuata uygun olarak planlanmasını ve yürütülmesini; kaynakların etkili, ekonomik ve verimli kullanılmasını; bilgilerin güvenilirliğini, bütünlüğünü ve zamanında elde edilebilirliğini sağlamayı amaçlar.

 

İç denetimin kapsamı 
MADDE 5 – (1) İdarenin, tüm işlem ve faaliyetleri iç denetim kapsamındadır. Bu denetimler risk düzeyi esas alınarak sistematik ve disiplinli bir yaklaşımla denetim standartlarıyla uyumlu olarak yapılır.

Kamu iç denetim standartları ve meslek ahlak kuralları 
MADDE 6 – (1) İç denetim faaliyetleri, ilgili mevzuat ve Kurul tarafından belirlenen kamu iç denetim standartları ve meslek ahlak kurallarına uygun olarak yürütülür, açıklık bulunmayan hallerde ise uluslararası denetim standartları ile etik kurallar dikkate alınır.

 

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
İç Denetim Birimi ve İç Denetçiler

İç denetim biriminin yapısı 
MADDE 7 –  (1) İç Denetim Birimi Yöneticisi/koordinasyondan sorumlu iç denetçi ve iç denetçiler ile ihtiyaca göre diğer personelden oluşan İç Denetim Birimi, idari yönden doğrudan Üst Yöneticiye bağlı olarak faaliyetlerini yürütür.

İç denetçinin bağımsızlığı 
MADDE 8 – (1) İç denetim faaliyeti idarenin günlük işleyişinden bağımsızdır. İç denetçiler görevlerini Kanun, Yönetmelik ve Yönerge kapsamında tam bir bağımsızlık içinde gerçekleştirir. İç denetçilere ilgili mevzuatta belirtilen iç denetim faaliyetleri dışında görev verilemez.
(2) İç denetim faaliyetinin kapsamına, denetim uygulamalarına müdahale edilemez ve iç denetçilerin görüşlerini değiştirmeleri istenemez. İç denetçilerin görevlerini bağımsız ve hiç bir etki altında kalmadan yapmaları İç Denetim Birimi Yöneticisi/koordinasyondan sorumlu iç denetçinin ve Üst Yöneticinin sorumluluğundadır. 
(3) İç denetimin bağımsızlığı kalite güvence ve geliştirme programı kapsamında Kurul tarafından düzenli olarak değerlendirilir.

İç denetçinin tarafsızlığı 
MADDE 9- (1) İç denetçiler görevlerini yerine getirirken tarafsızlık ilkesiyle hareket eder. İç denetçiler; denetimin belirlenen amaçlarına ulaşılması için denetim faaliyetlerinde gerekli tüm denetim tekniklerini uygular, ihtiyaç duyacağı tüm bilgi ve belgeleri toplar, tarafsız ve yeterli bilgi ve tecrübeye sahip her denetçinin aynı sonuçlara ulaşmasını sağlayacak şekilde bu bilgi ve belgeleri değerlendirir ve denetim kalitesinden ödün vermeden ve başkalarının düşünce ve telkinlerinden etkilenmeden görüşünü oluşturur. 
(2) İç denetçiler, görevlerini yürütürken bağımsızlık ve tarafsızlıklarını zedeleyebilecek bir durumla karşılaşmaları halinde, bu durumu derhal İç Denetim Birimi Yöneticisi/koordinasyondan sorumlu iç denetçiye yazılı olarak bildirir.
(3) İç Denetim Birimi Yöneticisi/koordinasyondan sorumlu iç denetçi, iç denetçilerin görevlendirilmesinde, tarafsızlıklarını zedeleyebilecek hususları dikkate alır.
(4) İç denetçiliğe ilk defa atananlar ile idari görevlerde iken iç denetçiliğe dönenler, İdarede daha önceden sorumlu oldukları işlerle ilgili olarak bir yıl geçmeden iç denetim faaliyeti yürütemez. Yürütülen danışmanlık ve benzeri faaliyetlerle ilgili olarak da bir yıl geçmeden denetim yapılamaz.

İç denetçinin yetkileri 
MADDE 10 – (1) İç denetçi, görevlerinin yerine getirilmesiyle ilgili olarak Yönetmeliğin 16 ncı maddesinde belirlenen aşağıdaki yetkilere sahiptir:
a) Denetim konusuyla ilgili elektronik ortamdakiler dahil her türlü bilgi, belge ve dokümanlar ile nakit, kıymetli evrak ve diğer varlıkların ibrazını talep etmek. 
b) Denetlenen birim çalışanlarından, iç denetim faaliyetlerinin gereği olarak yardım almak, yazılı ve sözlü bilgi istemek.
c) Denetim faaliyetinin gerektirdiği araç, gereç ve diğer imkanlardan yararlanmak. 
ç) Denetimi engelleyici tutum, davranış ve hareketleri Üst Yöneticinin bilgisine intikal ettirmek.

İç denetçinin görevleri
MADDE 11- (1) İç denetçiler Yönetmeliğin 15 inci maddesinde belirlenen aşağıdaki görevleri yürütür: 
a) Nesnel risk analizlerine dayanarak kamu idarelerinin yönetim ve kontrol yapılarını değerlendirmek.
b) Kaynakların etkili, ekonomik ve verimli kullanılması bakımından incelemeler yapmak ve önerilerde bulunmak. 
c) Harcama sonrasında yasal uygunluk denetimi yapmak.
ç) İdarenin harcamalarının, malî işlemlere ilişkin karar ve tasarruflarının, amaç ve politikalara, kalkınma planına, programlara, stratejik planlara ve performans programlarına uygunluğunu denetlemek ve değerlendirmek.
d) Malî yönetim ve kontrol süreçlerinin sistem denetimini yapmak ve bu konularda önerilerde bulunmak.
e) Denetim sonuçları çerçevesinde iyileştirmelere yönelik önerilerde bulunmak ve bunları takip etmek.
f) Denetim sırasında veya denetim sonuçlarına göre soruşturma açılmasını gerektirecek bir duruma rastlanıldığında, ilgili idarenin en üst amirine bildirmek.
g) Kamu idaresince üretilen bilgilerin doğruluğunu denetlemek.
ğ) Üst Yönetici tarafından gerekli görülen hallerde performans göstergelerini belirlemede yardımcı olmak, belirlenen performans göstergelerinin uygulanabilirliğini değerlendirmek.
h) Suç teşkil eden durumlara ilişkin tespitlerini Üst Yöneticiye bildirmek.

İç denetçinin sorumlulukları 
MADDE 12- (1) İç denetçi, görevlerini yerine getirirken Yönetmeliğin 17 nci maddesinde belirlenen aşağıdaki hususlara riayet eder:
a) Mevzuata, belirlenen denetim standartlarına ve etik kurallara uygun hareket etmek.
b) Mesleki bilgi ve becerilerini sürekli olarak geliştirmek.
c) Yetki ve ehliyetini aşan durumlarda İç Denetim Birimini haberdar etmek.
ç) Verilen görevin tarafsız ve bağımsız olarak yapılmasına engel olan durumların bulunması halinde, durumu İç Denetim Birimine bildirmek.
d) Denetim raporlarında kanıtlara dayanmak ve değerlendirmelerinde tarafsız olmak.
e) Denetim esnasında elde ettiği bilgilerin gizliliğini korumak.

 

DÖRDÜNCÜ BÖLÜM 
İç Denetim Faaliyetleri

İç denetim stratejisi 
MADDE 13- (1) Kurul üç yıllık döneme ilişkin olarak iç denetimin genel stratejisini belirleyen ve iç denetim birimlerinin planlama ve programlamalarına esas teşkil edecek bir iç denetim strateji belgesini her üç yılda bir oluşturur.

Denetimde risk odaklılık 
MADDE 14 – (1) İç denetim, İdarenin karşı karşıya olduğu riskler esas alınarak hazırlanan risk odaklı iç denetim plan ve programı çerçevesinde yapılır.
(2) Risk değerlendirmesi ile ilgili olarak Kurulca belirlenen esas ve usullere uyulur. 
(3) Yönetim tarafından tanımlanan riskler, İç Denetim Birimince kapsamlı bir risk analizine tabi tutulur. Bu analiz sonucunda riskler, oran ve önem dereceleri belirlenerek sıralanır. İç Denetim Birimince; kurumun hedefleri, faaliyetleri ve varlıklarını etkileyebilecek önemli risklere ilişkin olarak yapılan analiz sonucunda, en yüksek risk içeren alan ve konulardan başlanarak iç denetim planı ve uygulamaya ilişkin programlar hazırlanır.
(4) Yeni birim ve faaliyetler, yeniden yapılandırma projeleri, örgüt yapısı ve insan kaynaklarındaki önemli değişiklikler, yüksek risk içerebileceğinden, denetim programına öncelikle alınır.
(5) Programların hazırlanmasında; Üst Yöneticinin riskli gördüğü ve öncelik verilmesini istediği hususlar da dikkate alınır. 
(6) Denetim sonuçlarına göre mevcut riskler yıl sonlarında yeniden gözden geçirilir.

İç denetim planı 
MADDE 15-  (1) İç denetim planı, Yönetmeliğin 39 uncu maddesine ve Kamu İç Denetim Planı ve Programı Hazırlama Rehberine uygun olarak hazırlanır.
(2) İç denetim planı; iç denetim faaliyetinin etkili, ekonomik ve verimli bir şekilde yürütülmesini sağlamak amacıyla denetimin kapsamını, denetlenecek alan ve konuları, ihtiyaç duyulan işgücü ve diğer kaynakları içerecek şekilde, birim yöneticileriyle görüşülerek ve Kurulca hazırlanan iç denetim strateji belgesi de dikkate alınarak, üç yıllık dönemler için hazırlanır. Bu plan, her yıl risk değerlendirmesi sonuçlarına göre gözden geçirilerek, gerektiğinde değiştirilir.

İç denetim programı 
MADDE 16–  (1) İç denetim programı, Yönetmeliğin 40 ıncı maddesine uygun olarak hazırlanır. 
(2) En riskli alan ve konulara öncelik verilmek ve denetim maliyeti de dikkate alınmak suretiyle, yöneticiler ve gerektiğinde çalışanlarla görüşülerek iç denetim planıyla uyumlu bir iç denetim programı hazırlanır. Bir yıllık süreyi geçmemek üzere hazırlanacak iç denetim programlarında; denetlenecek alanlar ve konular, iç denetçilerin isimleri belirtilerek, zaman çizelgesine bağlanır. Hazırlanan iç denetim programı Üst Yöneticinin uygun görüşüne sunulur.
(3) İç denetim plan ve programının hazırlanmasında Kurul düzenlemeleri esas alınır.

Görevlendirme 
MADDE 17– (1) İç denetim programı Üst Yönetici tarafından onaylandıktan sonra yapılan görevlendirmeler, programdaki zamanlama da dikkate alınarak iç denetçilere bildirilir.

Denetime hazırlık ve başlama
MADDE 18– (1) Denetim faaliyetlerinin hazırlık aşaması  “Ön Çalışma” olarak adlandırılır. Ön çalışmada iç denetçiler görevlendirildikleri konu ile ilgili gerekli inceleme ve araştırmaları yaparak denetim amaç ve kapsamını tespit eder. Denetim konusuna göre belirleyecekleri toplantı, mülakat, anket, yerinde gözlem gibi yöntemler ile süreci tanıyarak mevcut risk ve kontrolleri tespit eder ve bunların bir değerlendirmesini yapar.

Açılış toplantısı 
MADDE 19- (1) İç denetçi ön çalışma aşamasında, planlanan iç denetim faaliyetinin yürütüleceği birim yöneticisi ve ihtiyaç duyulan personelin de iştirak edeceği bir açılış toplantısı yapar. 
(2) Açılış toplantısında, iç denetçi, ilgili birimin yöneticisi ve diğer personel ile denetimin amacı, kapsamı, denetimde kullanılacak yöntemler, tahmini denetim süresi, denetime yardımcı olacak personel, denetim sırasında çalışanlardan beklentiler, idarenin denetimden beklentileri, denetim sonuçlarının raporlanması konularını görüşür. Ayrıca denetlenen birimin talep etmesi halinde danışmanlık faaliyetinin mahiyeti de görüşülür.

Çalışma planı 
MADDE 20– (1) Tüm denetim adımlarını ve izlenecek yöntemleri gösteren bireysel çalışma planı hazırlanmasıyla ön çalışma tamamlanır. İlgili birimin yöneticisi ve diğer personelle görüşmelerin sonuçlarına göre hazırlanan çalışma planında;
a) Denetimin amaç ve hedefleri,
b) Denetimin kapsamı,
c) Denetimin icrasında bilgilerin elde edilmesi, analizi ve değerlendirilmesine ilişkin yöntemler, 
ç) Tahmini denetim süresi,
yer alır. 
(2) Çalışma planı hazırlandıktan sonra denetime başlanır ve denetimler bu çalışma planına göre yürütülür.

Denetimin yürütülmesi 
MADDE 21– (1) İç denetçi, denetim rehberlerinden de yararlanarak denetim faaliyetini yürütür. İç denetçi, yıllık denetim programında ve bireysel denetim planında belirlenen denetim hedeflerine ulaşmak için, risk ve kontrol değerlendirmelerinde tespit edilen hususlarla ilgili olarak yeterli ve güvenilir bilgi ve belgeleri elde etmek, incelemek ve değerlendirmekle yükümlüdür. Denetimin yürütülmesi sırasında uygulanacak testler, iç kontrol uygulamalarının yeterliliğine dair değerlendirme yapılabilmesine de olanak verecek şekilde tasarlanmalı, en riskli alanlara öncelik verilmelidir. Gerçekleştirilen testlerin tamamı; izlenen yöntem, yapılan gözlem, incelenen belge, görüşme ve diğer adımlar da belirtilmek suretiyle “Çalışma Kâğıtları” ile belgelendirilmelidir.

Çalışma kağıtları 
MADDE 22- (1) Denetime hazırlık, risk ve kontrol değerlendirmeleri, yapılan testler, bunların sonucunda elde edilen bilgi ve kanıtlar ile raporlama ve izleme faaliyetleri gibi denetim süresince yapılan tüm çalışmalar çalışma kağıtları ile belgelendirilir.
(2) Denetim sonuçlarının takibinde ve kalite güvence ve geliştirme faaliyetleri çerçevesinde yapılan değerlendirmelerde bu çalışma kağıtlarından yararlanılır.

Kapanış toplantısı 
MADDE 23– (1) Yapılan denetim faaliyetleri ve rapor taslağı denetlenen birim sorumlularının katılımı ile gerçekleştirilecek bir kapanış toplantısında ele alınır. Bu toplantıda, önemli bir değerlendirme eksikliği olup olmadığı belirlenir ve denetlenen birim yöneticilerinin varsa aykırı görüşleri toplantı tutanağına bağlanır.

Sonuçların raporlanması
MADDE 24- (1) Denetim faaliyetinin sonuçları, düzenlenecek raporlarla kayıt altına alınır.

Raporlama 
MADDE 25- (1) Raporların düzenlenmesi, ilgili mercilere sunulması, sonuçların takibi ve diğer hususlar Kamu İç Denetim Raporlama Standartları esas alınarak yürütülür.

 

Raporlama ilkeleri
MADDE 26- (1) Raporlarda denetimin amacı, kapsamı ve elde edilen sonuçlar ile denetçi kanaati belirtilmelidir.
(2) Raporların yazılmasında doğruluk, tarafsızlık, açıklık, ölçülebilirlik, kısalık (özlü), yapıcılık, tamlık, zamanlılık, kararlılık (çözüm) ilkeleri gözetilir.
(3) Raporların düzenlenmesi, sunulması ve saklanmasında gizlilik esastır.
(4) İç denetim raporları Üst Yöneticinin izni olmaksızın Kurul hariç Kurum dışına verilemez.

Rapor çeşitleri
MADDE 27- (1) İç denetim faaliyetleri sonucunda ilgisine göre;

  1. Denetim raporu,

b)   İnceleme raporu,
c)   İç denetim faaliyet raporu
düzenlenir.

Denetim raporları 
MADDE 28- (1) Denetim raporları işe ait amaç ve kapsam ile uygulanabilir sonuçları, sorumlulukları ve denetlenen birimlerce alınacak tedbirleri de içerecek şekilde Kurul tarafından belirlenen esaslar çerçevesinde hazırlanır. Raporda asgari olarak; denetimin amacı, kapsamı ve elde edilen sonuçlar ile denetçi kanaati belirtilir. Raporlarda ifadeler; tam, doğru, açık, anlaşılır, öz ve yapıcı olarak yazılır.
(2) İç denetçi, denetim raporunu, belirli bir sürede cevaplandırılmak üzere, denetime tabi tutulan birim yöneticisine verir. Birim yöneticisi, gerektiğinde çalışanlardan ve ilgililerden görüş almak suretiyle raporu cevaplandırarak iç denetçiye gönderir. 
(3) Risklerin önem ve düzeyi konusunda iç denetçi ile denetlenen birim yöneticisi arasında anlaşmazlık varsa, iç denetçi bu duruma ilişkin değerlendirmesini raporuna dahil eder.
(4) Risklerin önem ve düzeyi konusunda iç denetçi ile denetlenen birim yöneticisi aynı görüşteyse, makul bir sürede önlem alınması konusunda anlaşırlar.
(5) İç denetçi raporunu, idarenin cevapları ve rapor özetini de ekleyerek Üst Yöneticiye sunar. Raporlar Üst Yönetici tarafından değerlendirildikten sonra gereği için raporda belirtilen birimlere verilir.
(6) İç denetçi ile idare arasında oluşacak görüş ayrılıkları Üst Yönetici tarafından çözülür. Üst Yönetici ile iç denetçi arasında görüş ayrılıkları olması halinde ise durum anlaşmazlığın giderilmesine yardımcı olmak amacıyla Kurula iletilir.

İnceleme raporları
MADDE 29- (1) Aşağıdaki hallerde inceleme raporu düzenlenir.
a) Danışmanlık faaliyetleri kapsamında yapılan inceleme ve araştırmalar.
b) Usulsüzlük ve yolsuzluk iddia ve tespitlerine ilişkin olarak yapılan incelemeler.
c)  Denetim programı, münferit görevlendirmeler veya iç denetçi tarafından gerek görülen hallerde yapılan inceleme ve araştırmalar.
(2) İnceleme raporları kapsam ve biçim yönüyle Kamu İç Denetim Raporlama Standartlarına uygun olarak düzenlenir.

İç denetim faaliyet raporu
MADDE 30- (1) İç denetim faaliyetleri sonucunda İç Denetim Birimince düzenlenen yıllık iç denetim faaliyet raporu Üst Yöneticiye sunulur ve bu rapor Üst Yönetici tarafından her yıl Şubat ayı sonuna kadar Kurula gönderilir.
(2) İç denetim faaliyet raporları kapsam ve biçim yönüyle Kamu İç Denetim Raporlama Standartlarına uygun olarak düzenlenir.

Denetim sonuçlarının takibi 
MADDE 31-  (1) İç denetim faaliyeti sonucu denetçi tarafından önerilen düzeltici işlem ve tavsiyeler ilgili raporda belirtilen süre içerisinde yerine getirilir. Düzeltici işlemin gerçekleştirilmesinin belli bir süre gerektirmesi durumunda bu husus denetim raporuna verilen cevapta belirtilir ve periyodik gelişmeler ilgili birimce en az altı aylık dönemler halinde İç Denetim Birimine bildirilir.

Danışmanlık ve benzeri faaliyetler 
MADDE 32- (1) Danışmanlık ve benzeri faaliyetler; bir idari sorumluluk üstlenmeksizin yürütülen, icrai konularla ilgili görüş, eğitim, analiz, değerlendirme, performans göstergelerinin tespiti, proje görevleri gibi idari faaliyetlere değer katmak, kolaylaştırmak, geliştirmek ve yol göstermek amaçlarıyla gerçekleştirilen hizmetlerdir.
(2) Danışmanlık faaliyetleri; acil ve özel durumları da kapsayan yazılı ve yazılı olmayan faaliyetler olarak gerçekleştirilir.
(3) Yazılı danışmanlık faaliyetleri; resmi nitelikte ve yazılı olarak bir süreç ve sonuç içeren, tanımlanmış bir iş programına dayanan faaliyetlerdir. 
(4) Yazılı olmayan danışmanlık faaliyetleri; sözlü görüş, tavsiye ve benzeri nitelikte olup, yazılı bir süreç ve sonuç içermeyen faaliyetlerdir.

Danışmanlık ve benzeri faaliyetlerin yürütülme esasları 
MADDE 33- (1) İç denetçiler tarafından yürütülecek danışmanlık ve benzeri faaliyetlerde aşağıdaki hususlar dikkate alınır.
(2) Faaliyetin kapsamı açık olarak tanımlanmış bir iş programına dayanmalıdır.
(3) Faaliyet iç denetçinin bağımsızlık ve tarafsızlığını etkilememelidir.
(4) Faaliyetin süresi, iç denetçinin sertifika puanlamasını engellemeyecek, mevcut ve gelecekteki denetim görevlerinin sürekli aksamasına neden olmayacak şekilde İç Denetim Birimi Yöneticisi/koordinasyondan sorumlu iç denetçi tarafından belirlenmelidir.
(5) Daha önce yürütülen danışmanlık ve benzeri faaliyetlerle ilgili olarak bir yıl geçmeden aynı iç denetçi tarafından denetim yapılamayacağı konusunda hem İç Denetim Birimi Yöneticisi/koordinasyondan sorumlu iç denetçi hem de iç denetçi gerekli özeni göstermelidir.
(6) Yürütülen bu faaliyetlerin sonuçları iç denetçi tarafından ilgili taraflara bildirilmelidir. 
(7) Danışmanlık ve benzeri faaliyetlerle ilgili olarak iç denetçinin herhangi bir icrai sorumluluğu yoktur. Uygulamanın sorumluluğu yönetime aittir.

 

BEŞİNCİ BÖLÜM
İç Denetim Kaynaklarının Yönetimi ve Geliştirilmesi 

İç denetim kaynaklarının yönetimi


MADDE 34- (1) İç denetim için gerekli kaynakların yönetiminden İç Denetim Birimi Yöneticisi/koordinasyondan sorumlu iç denetçi sorumludur. İç Denetim Birimi Yöneticisi/koordinasyondan sorumlu iç denetçi İç Denetim Biriminin bütçesini yönetir ve denetimin ihtiyacı olan uygun niteliklere sahip personel de dahil tüm kaynakları temin eder.

 

İç denetçilikte derecelendirme 
MADDE 35– (1) İç denetçilikte derecelendirme, Yönetmeliğin 22 nci maddesinde belirlenen hususlara uygun olarak yapılır. Bu derecelendirme yapılırken kalite güvence ve geliştirme programı kapsamında yapılan değerlendirme sonuçları da dikkate alınır. 
(2) Kamu iç denetçi sertifikası; kıdem sırası ve kadro şartları yanında iç denetçinin yeterliliği, mesleki bilgi birikimi ve temsil yeteneği dikkate alınarak İç Denetim Biriminin teklifi ve Üst Yöneticinin onayıyla derecelendirilir. İç denetim birimi, değerlendirmelerini; iç denetçilerin çalışmaları,  hizmet içi eğitim etkinliklerine katılımı ve başarısı ile sicil durumunu dikkate alarak Kurulun düzenlemelerine uygun olarak yapar.
(3) Kamu iç denetçi sertifika dereceleri, iç denetçilerin özlük haklarının tespitinde ve kariyerlerinin planlanmasında dikkate alınır. 
(4) Kıdem sırası ve kadro şartlarının oluşmasına rağmen derecelendirme yapılmaması durumunda, buna ilişkin gerekçeler ilgili iç denetçiye ve Kurula yazılı olarak bildirilir.

Sertifika derecesine uygun görevlendirme
MADDE 36– (1) İç Denetim Birimi yöneticisi, kurumun iç denetim faaliyetlerini, konu ve süreçleri itibariyle sınıflandırır. İç denetçilerin denetim alanlarının üç yılda bir değiştirilmesi önerilir.
(2) Denetçiler, çalışma süresince edindikleri tecrübe, kıdem ve iç denetçi sertifika derecesine uygun olarak görevlendirilir. Bu çerçevede yeterli sayı ve sertifika derecesinde iç denetçi bulunması halinde; 
A-1 sertifika düzeyindeki denetçi, uygunluk denetimi ve mali denetim, 
A-2 sertifika düzeyindeki denetçi, performans denetimi, 
A-3 sertifika düzeyindeki denetçi, sistem denetimi, 
A-4 sertifika düzeyindeki denetçi, denetimin gözetimi ve izleme faaliyeti,
alanlarında görevlendirilmesi esastır.
(3) Bilgi teknolojileri denetimi Kurulca belirlenen esaslar doğrultusunda gerçekleştirilir. Danışmanlık faaliyeti, danışmanlığın mahiyetine göre her sertifika düzeyindeki iç denetçi tarafından yerine getirilebilir.
(4) Yapılacak denetim faaliyetinin birden fazla alanı kapsaması veya görev alanının birden fazla iç denetçinin çalışmasını gerektirecek ölçüde geniş olması halinde denetim, farklı sertifika derecesine sahip denetçilerden oluşan bir grup tarafından ifa edilebilir.
(5) Birden fazla kamu idaresini ilgilendiren konularda iç denetçilerin yapacakları ortak çalışmalarda Kurulun düzenlemelerine uyulur.

Mesleki yeterliliğin geliştirilmesi 
MADDE 37- (1) Üst Yönetici ve İç Denetim Birimi Yöneticisi/koordinasyondan sorumlu iç denetçi, iç denetçilerin Yönetmeliğin 31 ve 32 nci maddelerinde belirtilen mesleki niteliklerini geliştirmeleri için uygun ortamı hazırlar.
(2) Bu amaçla Yönetmelikte belirlenen bilgi, yetenek ve niteliklerin oluşturulması yanında, iç denetimle ilgili her türlü eğitim, konferans, seminer gibi faaliyetlere katılma konusunda iç denetçilere gerekli olanak sağlanır.
(3) İç Denetim Birimi Yöneticisi/koordinasyondan sorumlu iç denetçi, iç denetçilerin uluslararası iç denetçi sertifikalarına sahip olmaları için gerekli imkan ve kurumsal altyapıyı oluşturur; iç denetçilerin görevlerini ifa ederken ihtiyaç duyacakları özel ihtisas alanlarına ilişkin gerekli bilgi, beceri ve deneyim sahibi uzmanlardan yardım alınmasını sağlar.

 

 

İç denetimde kalite güvencesi 
MADDE 38- (1) İç denetim faaliyetlerinin tüm yönleriyle değerlendirilmesi ile kamu iç denetim standartları ve meslek ahlak kurallarına uygun olarak yürütülmesinin sağlanması için kalite güvence ve geliştirme programı oluşturulur.
(2) Kalite güvence ve geliştirme programı çerçevesinde;
a) İç denetim faaliyetlerinin ilgili mevzuat, kamu iç denetim standartları ve meslek ahlak kurallarına uygunluğu,
b) İç denetim faaliyetlerinin kurumsal gelişim ve iyileşmeleri destekleme düzeyi,
c) İç denetçilerin en iyi iç denetim uygulamalarından istifade edip etmedikleri,
ç) Mesleki gelişim ve özen çerçevesinde yürütülen faaliyetler,
gözden geçirilir ve değerlendirilir.
(3) Kalite güvence ve geliştirme faaliyetleri;
a) Kurum içi izleme faaliyetleri çerçevesinde gerçekleştirilen sürekli iç değerlendirmeler,
b) Birim faaliyet raporlarına eklenen yıllık iç değerlendirmeler,
c) Kurul tarafından beş yılda bir yapılması sağlanan dış değerlendirmelerden oluşur.

(4) Kalite güvence ve geliştirme programları çerçevesinde yapılan değerlendirme sonuçları Üst Yöneticiye sunulur ve yıllık faaliyet raporunda yayımlanır. 
(5) İç denetimin etkinliğinin artırılması amacıyla, denetim faaliyetleri, denetlenen birimlerde yaptırılacak anketlerle değerlendirilebilir.

ALTINCI BÖLÜM 
Diğer Hususlar

Üst yöneticinin ve yönetimin sorumluluğu 
MADDE 39– (1) İç denetim faaliyetleri, yönetimin kendi görev alanındaki risk yönetimi, kontrol ve yönetim süreçlerinin kurulması, uygulanması ve geliştirilmesi konularındaki sorumluluklarını kaldırmaz.
(2) Üst Yönetici, iç denetim faaliyetlerinden beklenen faydanın en yüksek düzeyde elde edilmesi için ilgili mevzuatta belirlenen her türlü katkıyı sağlamakla sorumludur.

Çalışanların sorumluluğu 
MADDE 40- (1) İç denetim faaliyetlerinin yürütülmesi sırasında, iç denetçiler tarafından talep edilen her türlü belge, bilgi ve denetimin gerektirdiği diğer kaynaklar doğrudan iç denetçinin incelemesine sunulur.

Yolsuzluk ve usulsüzlük halleri
MADDE 41- (1) İç denetçi, yolsuzluğa ilişkin delilleri tespit edebilecek bilgi, beceri ve donanım ile denetim faaliyetini sürdürür. İç denetçi, denetim görevi sırasında bir yolsuzluk ve usulsüzlük bulgusuna ulaştığında, tespitlerini ve elde ettiği delilleri ivedilikle iç denetim birim yöneticisi aracılığıyla Üst Yöneticiye intikal ettirir.
(2) İç denetçiler, mevcut kontrol sisteminin yolsuzluk ve usulsüzlükleri önleme kabiliyetini de değerlendirir.

İç Denetim Koordinasyon Kurulu ile ilişkiler
MADDE 42- (1) İç denetim faaliyetlerinde Kurul tarafından belirlenen standart, esas ve usullere uyulur. 
(2) İç denetim sisteminin fonksiyonel bağımsızlığının sürdürülmesi, bilgi paylaşımı, görüş ayrılıklarının çözümlenmesi, iyi uygulama örneklerinin yaygınlaştırılması, Kurul kararlarının uygulanmasının izlenmesi gibi konularda Kurulla işbirliği sağlanır.

Dış denetim ve diğer denetim birimleri ile ilişkiler
MADDE 43- (1) Denetimin planlanması ve koordinasyonu, mükerrer denetimin önlenmesi, denetimde verimliliğin artırılması, ortak eğitim olanakları gibi hususlar ile karşılıklı olarak denetim faaliyetine ilişkin çalışma bilgilerine ulaşılması konularında İç Denetim Birimi Yöneticisi/koordinasyondan sorumlu iç denetçi tarafından Kurulun belirlediği politikalar çerçevesinde dış denetimle gerekli işbirliği sağlanır.
(2) İç Denetim Birimi ve Sayıştay arasındaki ilişkiler aşağıdaki çerçevede yürütülür: 
(3) Sayıştay ile İç Denetim Birimi arasındaki iletişim ve koordinasyon İç Denetim Birimi Yöneticisi/koordinasyondan sorumlu iç denetçi tarafından sağlanır.
(4) İçeriklerinin hassas olma ihtimali nedeniyle, İç Denetim Biriminin çalışma kağıtları ancak özel olarak Sayıştay başkanı tarafından talep edildiği takdirde Sayıştay’a verilir.
(5) İç Denetim Birimi tarafından hazırlanarak Üst Yöneticiye sunulan raporların sorumluluğu Üst Yöneticiye aittir. Sayıştay tarafından bu tür raporlara erişim talep edildiğinde bu talep doğrudan Üst Yöneticiye yönlendirilir.
(6) İç Denetim Birimi Yöneticisi/koordinasyondan sorumlu iç denetçi, Kurul tarafından belirlenen ilkeler çerçevesinde, teftiş, soruşturma ve benzer faaliyetleri yürüten diğer denetim birimleri ile gereken işbirliğini sağlar. 

Başka görev yasağı ve iç denetçiliğe dönme
MADDE 44- (1) İç denetçilere asli görevi dışında hiçbir görev verilemez ve yaptırılamaz. İç denetçiler vekaleten başka bir göreve atanamaz. İç denetçi sertifikası olanların iç denetçiliğe dönüşlerinde İç Denetim Birimi Yöneticisi/koordinasyondan sorumlu iç denetçinin olumlu görüşü aranır.

Yurtdışında iç denetim faaliyeti 
MADDE 45 – (1) Kurumların yurtdışı faaliyetlerinin iç denetimi Kurulca belirlenen usul ve esaslar çerçevesinde gerçekleştirilir.

Yurtdışı eğitimi ve akademik çalışma 
MADDE 46 – (1) İç denetçilere, mesleki ve bilimsel gelişmeleri takip etmek ve kendilerini geliştirmek amacıyla, yurtiçi ve yurtdışında lisansüstü eğitim ve staj yaptırılabilir. Yurtiçi lisansüstü eğitimde Üst Yöneticinin onayı aranır.
(2) Buna ilişkin esaslar Kurul tarafından belirlenir.

Kimlik Belgesi 
MADDE 47– (1) İç denetçilere; Üst Yönetici tarafından imzalanan, unvan ve yetkilerini belirten bir kimlik belgesi verilir.

Haberleşme, yazışmalar ve dosya düzeni 
MADDE 48- (1) İç denetçiler, görevleriyle ilgili konularda doğrudan yazışma yapar. 
İç denetçiler yazdıkları rapor, düzenledikleri hak ediş cetveli, iş cetveli, geçici görev yolluğu bildirimi ve yazıların ekleriyle birlikte birer örnekleri ile İç Denetim Biriminden gönderilen yazıları özel dosyalarında saklar.
(2) Gelen ve giden yazılar, Evrak Kayıt Defterine işlenir. Evrak takibinin bilgisayar ortamında bu hususta hazırlanmış programlar yardımıyla da yapılması mümkündür.
(3) İç denetçiler, İç Denetim Birimi ve diğer birimlerle yaptıkları yazışmalarda, yazılarına verecekleri sayıların önüne sertifika numaralarını yazar.

 

Yönergelerin gözden geçirilmesi 
MADDE 49- (1) Bu yönerge İç Denetim Birimi tarafından her yıl gözden geçirilir. İhtiyaçlar doğrultusunda yapılan değişiklikler Üst Yöneticinin uygun görüşüne sunulur ve Kurula gönderilir.

Yürürlük 
MADDE 50-  (1) Bu Yönerge iç denetçiler ve Üst Yönetici tarafından imzalandığında yürürlüğe girer.

Yürütme 
MADDE 51- (1) Bu yönerge Üst Yönetici tarafından yürütülür.

Ali Ekber KAYAN                     Ayla ÖNDER                    Nurdoğan ÜNAL

              İç Denetçi                       İç Denetçi                       İç Denetçi               

 

    U Y G U N D U R
…/../….

 

       Prof. Dr. Ali ALTUNTAŞ
    Rektör